Adalet Bakanlığı Kuralları

1. Profesyonel Davranış

Hâkimler, savcılar ve kamu avukatları tarafsız hareket etmeli, kişisel çıkar çatışmalarından kaçınmalı ve tüm taraflara saygılı ve uygun bir üslupla yaklaşmalıdır.

2. Kuvvetler Ayrılığı

Adalet Bakanlığı tutuklama yapmaz veya sahada soruşturma yürütmez. Delil ve gözaltı işlemleri için polisle koordinasyon sağlanmalıdır. Aktif olaylara müdahale edilmemelidir.

3. Dava Kabulü ve Suçlama

Savcılar, mevcut ve hukuka uygun delillere ve kamu yararına dayanarak suçlama yöneltir. Deliller yetersizse suçlamalar reddedilmeli veya düzeltilmelidir.

4. Delil Yönetimi

Yalnızca hukuka uygun şekilde elde edilmiş deliller kullanılmalıdır. Delil zinciri korunmalı ve sanığın lehine olan deliller savunmaya sunulmalıdır (Brady bildirimi).

5. Arama ve Celp Emirleri

Hâkimler arama ve tutuklama emirleri için makul şüpheyi değerlendirmelidir. Celp emirleri belirli olmalı ve aşırı geniş kapsamlı olmamalıdır.

6. Mahkeme Usulü

Standart sıra izlenmelidir: iddianame/ilk duruşma (arraignment), ön duruşma, itirazlar, yargılama, karar ve ceza. Mahkeme düzeni korunmalı ve her tarafa adil şekilde söz hakkı tanınmalıdır.

7. Avukat Hakkı ve Usulüne Uygun Yargılama

Sanıkların suçlamalar, hakları ve avukata erişim konusunda bilgilendirilmesi sağlanmalıdır. Temsil veya delil sağlamak için makul ertelemelere izin verilmelidir.

8. Kefalet ve Tutukluluk

Kefalet; kaçma riski, toplum güvenliği ve suçun ağırlığı göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Serbest bırakma koşulları ve ihlal sonuçları yazılı olarak belirtilmelidir.

9. Pazarlık Anlaşmaları

Savcılar adalet ve verimlilik ilkelerine uygun olarak pazarlık yapabilir. Hâkimler, anlaşmaların gönüllü olduğunu ve yeterli dayanağa sahip bulunduğunu doğrulamalıdır.

10. Ceza Rehberi

Cezalar orantılı olmalı, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar dikkate alınmalıdır. Uygun durumlarda kamu hizmeti, para cezası ve denetimli serbestlik uygulanabilir.

11. Mahkemeye Saygısızlık

Hâkimler, uyarı sonrası düzeni bozan davranışlara yaptırım uygulayabilir. Düzeni ve adaleti sağlamak için en hafif önlem tercih edilmelidir.

12. Etik ve Çıkar Çatışmaları

Çıkar çatışmaları açıklanmalıdır. Tarafsızlığın sorgulanabileceği durumlarda görevden çekilme (çekinme) uygulanmalıdır. Kanunen izin verilmedikçe taraflardan biriyle gizli iletişim (ex parte) yasaktır.

13. Kayıtlar ve Belgeleme

Duruşma kayıtları, kararlar ve emirler doğru şekilde tutulmalıdır. Dava notları ve sonuçlar şeffaflık ve denetim için zamanında kaydedilmelidir.

14. Medya ve Kamu Açıklamaları

Devam eden davalar hakkında önyargı oluşturabilecek açıklamalardan kaçınılmalıdır. Basın soruları resmi iletişim kanallarına yönlendirilmelidir.